Sabah anjiyo olun, öğlen işe gidin

[İsra]

Kalp damar hastalıklarında tanı ve tedavide hayati önem taşıyan koroner anjiyografi (anjiyo), bilek damarı yoluyla daha kısa sürede yapılıyor. Hasta, anjiyografi olduğu gün 2-3 saat içinde evine ya da işine dönebilme konforunu yaşıyor.

Klasik kasık damarından yapılan işlemde ise hasta, 6-12 saat hastanede yatmak zorunda kalıyor.

Özel Anadolu Sağlık Merkezi kardiyoloji uzmanı Doç. Dr. Ertan Ökmen, uzmanlık istediği için her hastanede uygulanamayan bu yöntemi standart tedavi olarak 2 yıldır uyguladıklarını söylüyor. Yeni tekniği başarı oranı yüksek, komplikasyonları çok düşük, hasta ve doktor için konforlu ve kısa süreli olması nedeniyle tercih ettiklerini vurguluyor.

Koroner girişimlerde el bileği damar yolunun kullanılmasının işlem sonrasında görülebilen damara giriş yeri komplikasyonlarının (istenmeyen gelişme) daha az olduğuna dikkat çeken Ökmen, "Oysa kasık damarı yolu ile uygulanan tanısal ve tedavi edici girişimlerden sonra kateterlerin (sonda) damara giriş yeri ile ilişkili olarak yüzde 2-8 oranında komplikasyon ortaya çıkabilmekte." diyor. Ökmen, bilekten yapılan işlemin hastanede yatış süresi avantajlarını ise şöyle anlatıyor:

"Kasık damarı yolu ile tanısal koroner anjiyografi yapılan hasta 6 saat, balon ya da stent gibi tedavi edici girişim yapılan hasta ise yaklaşık 12 saat yatağında işlem yapılan bacağını hareket ettirmeden düz yatmak zorunda. Ayağa kalkamaz, tuvalete gidemez. Bilek damarı yolu ile yapılan girişimlerde ise işlem sonrasında kılıf, yüksek doz kanı sulandırıcı ilaçlara rağmen hemen çekilir ve hemostaz sağlayan bileklik veya bandaj takılarak 2-3 saat kompresyon yapılır. Hasta 2-3 saatte taburcu olabilir."

Anatomik bir engel olmadığı sürece hastaların yüzde 90'ından fazlasında koroner anjiyografi ve stent girişimlerini bilekten yaptıklarını belirten Ökmen, 2007'den bu yana yurtiçi ve yurtdışından gelen yaklaşık 5.000 civarında hastaya koroner anjiyografi ve stent girişimini bu yöntemle başarı ile uyguladıklarını sözlerine ekliyor.

'GEREKİRSE yine bilekten yaptırırım'

El bileğinden anjiyo yaptırmak için Sinop Boyabat'tan Anadolu Sağlık Merkezi'ne gelen 56 yaşındaki Döndü Eker üçüncü kez anjiyo oldu. Daha önceki iki anjiyosu kasıktan yapılan diyabet hastası Eker, bu kez el bileğinden anjiyo oldu. Bilekten yapılan işlemin diğerine göre çok daha rahat olduğunu vurgulayan Eker, deneyimini şöyle dile getiriyor: "Kasıktan yapılan anjiyodan sonra neredeyse ameliyat olmuş gibiydim. Anjiyo yapılan bölgeye işlemden sonra 6 kilo ağırlığında kum torbası konuluyordu. Bir süre ayağa kalkamıyordum. Ancak bilekten anjiyo sadece 15 dakika sürdü ve hiç acı hissetmedim. İşlemden hemen sonra ayağa kalkabildim. Bir kez daha anjiyo yaptırmam gerekirse kesinlikle yine bu yöntemi seçerim."

Dünyada son 10 yılda yaygınlaştı

Kalp-damar hastalıklarının tanı ve tedavisi için uygulanan koroner anjiyografi, çoğunlukla hastanelerde kasık atardamarından yerleştirilen kateter (sonda) vasıtasıyla yapılıyor. Bilek damarı ilk kez 1989 yılında koroner tanısal işlem için kullanıldı. 1992 yılında Amsterdam'da Dr. Ferdinand Kiemeneij öncülüğünde bir grup tarafından özellikle balon ve stent girişimi için kullanılmaya başlandı.

Ancak o yıllarda mevcut ekipmanlar (kateter ve stentler) bu yoldan anjiyografi, balon ve stent girişimleri için çok uygun değildi. Teknoloji geliştikçe daha ince kateterler ve stentler yapılınca son 10 yılda başta Fransa, Almanya, Hollanda, Belçika, İsviçre olmak üzere Avrupa'nın birçok ülkesinde ve Japonya'da rutin kullanılan yöntem haline geldi.

Türkiye'de yaklaşık 5-6 yıldır bilinen bu teknik, Ankara ve İstanbul'da bir iki merkezde rutin olarak uygulanıyor. Hastaların yüzde 90'ından fazlasında bilek damarı yolu kullanılabilirken, yüzde 10'dan daha az kişide ise anatomik nedenlerle kasık damarı kullanılıyor. Koroner anjiyografi ile kalp damarlarının görüntülenmesinden sonra, aynı işlem sırasında veya ikinci bir seansta daralmış veya tıkanık damarları balon (PTCA) veya tel kafes (stent) yöntemi ile açmak mümkün olabiliyor.

Zaman