Güz depresyonunun çaresi gün ışığı

[Tuğra]

Sonbahar aylarında artan uyku ihtiyacı, bitkinlik ve depresif ruh haline karşı uzmanlar güneşli havada yürüyüş yapmayı öneriyor

Bahar aylarında sık sık halsizlik, uyku hali ve depresif ruh hali gibi tipik belirtiler karşımıza çıkar. ''Bahar yorgunluğu'', ''Sonbahar depresyonu'' gibi tanımlamalarla özetlediğimiz bu durum kimilerinin sabah yataktan çıkmasını zorlaştırır, kimilerinin işine konsantre olamamasına neden olur, kimilerinin de eve kapanmasına yol açar.

Yeditepe Üniversitesi pkisiyatristlerinden Yard. Doç. Dr. Berfu Günel Akbaş, sonbahar aylarında özellikle değişen ruh halimizi nasıl canlandırmamız gerektiğiyle ilgili merak edilenleri yanıtladı.

Sonbaharda ruhsal durumumuz nasıl etkilenir?

Bütün psikiyatrik rahatsızlıklar mevsim değişikliklerinde tetiklenir. Genelde sonbaharda kötüleşmeler, ilkbaharda da birazcık hareketlenmeler olur. Kimi insanlarda ise tam tersi olur.
Zaten literatürde de ''mevsimsel affectiv bozukluk'' diye bir rahatsızlık tanımı da vardır. Bu hastalık daha çok bipolar bozukluğun bir parçasıdır. Bu da halk arasında manik depresyon dediğimiz hastalığın psikiyatrideki adıdır. Özellikle bu kişilerde sonbaharda kötüleşmeler çok görülür.

Havaların soğuması bu tip değişikliklerde etkili mi?

Bunda havaların soğuması ya da ısı değişikliğinden çok ışık değişimi bizi etkiler. Işık azalınca mutluluk hormonu diye bilinen ve depresyonda önemli rol oynayan ''serotonin''in beyindeki salgılanımı olumsuz etkilenir. O yüzden kuzey ülkelerinde depresyon çok sık görülür ve intihar oranları yüksektir. Işığın azalması psikolojimizi olumsuz yönde etkiler, kişinin kendini kötü hissetmesine yol açar. Biyolojik olarak serotoninin salgılanması daha az olduğu için sonbaharda etkileniyoruz. Zaten bu amaçla, depresyon tedavisinde kullanılan ve ''ışık terapisi'' olarak adlandırılan gün ışığını taklit eden aletler vardır.

Yaz tatilinin bitmesi, bir sonraki yaza kadar tatil yapılamayacağı düşüncesi de kişinin psikolojisini olumsuz etkiler mi?

Tabii havalar soğuyacak, kar yağacak, dışarı çıkamayacağız evlerimize kapanacağız gibi sosyal bir tarafı da var. Sabahları yine erken kalkacağız, yeniden yoğun bir tempo başlayacak, çocuğun okulu vs. derken bütün bunlar da psikolojimizi olumsuz etkiliyor.

Bitkinlik ve depresif ruh haline karşı neler önerirsiniz?

Güneşli havalarda mutlaka yürüyüş yapın. Açık havada yürüyüş yaptığınız sırada bol bol güneşe bakın. Egzersiz de bu dönemde çok faydalı olur. Düzenli egzersiz, yürüyüş yapabilmek çok önemli. Her gün mutlaka dışarıya çıkın. Hobiniz olsun olmasın, kendinizi iyi hissettiğiniz bir aktiviteniz olmalı.

Beslenmemizde nelere dikkat etmeliyiz?

Bu mevsimde ağır karbonhidratlı beslenmek hem metabolizmamıza hem de psikolojimize çok iyi gelmiyor. Ağır yağlı, karbonhidratlı yiyecekler kronik yorgunluk dediğimiz, halsizlik, bitkinlik gibi belirtileri tetikliyor. Buna karbonhidrat tembelliği de diyebiliriz. Çikolata ise içerdiği haz verici maddeler sayesinde keyif verme özelliğine sahip.

hürriyet

[Kahraman]

 paylaşımın için tşk ler...bilerek ve tetbir alarak yaşamak mutluluğun en önemli anahtarlarındandır ya...:))

[Tuğra]

Mevsimsel Depresyon Eylül Ayında Başlayıp Nisan Ayında Bitiyor!
 
Eylül ayı sonu gibi başlayıp Nisan ayında biten Mevsimsel Depresyon (Seasonal Affective Disorder), erkeklere oranla daha çok kadınlarda görülüyor.

Yapılan araştırmalar ABD'de 10 milyondan fazla kişinin her sene bu rahatsızlıkla karşılaştığını Mevsimsel Depresyon'un farklı kentlerde, farklı iklimlerde yaşayan milyonlarca insanı etkilediğine işaret ediyor. Yine yapılan araştırmalar kadınların erkeklere oranla daha fazla SAD tanısı aldığını ve ekvatordan uzaklaşıldıkça semptomların arttığını gösteriyor

Mevsimsel depresyonun belirtileri arasında; mutsuzluk, ümitsizlik, isteksizlik, değersizlik hissi, uyku düzensizliği, enerjisizlik ve çabuk yorulma, iştah değişikliği(azalması veya artması), gerginlik, karamsarlık ve hatta ölme isteği sayılabilir. ABD'de yapılan bir araştırma SAD tehşisi konulan hastalarının 6% ile – 35% arasının hastane yatışına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Mevsimsel Depresyon'un her ne kadar tam sebebi bilinmiyorsa da çeşitli hipotezler öne sürülmektedir. Bunlar;

Melatonin: Beyindeki epifiz bezi melatonin hormonu üretir. Hormon üretimi karanlık oratamlarda artmaktadır. Melatonin hormonu insanın fiziki hareketlerini yavaşlatan, uykulu ve bitkin yapan doğal bir sakinleştiricidir.

Günlerin kısalması ve güneş ışığının azalması melatonin üretimin arttırarak kişiyi daha az enerjik, yorgun, ve isteksiz yapar. Bu da Mevsimsel Depresyona yol açabilir.

Seratonin: Kış ayları ile birlikte vücuttaki seratonin üretiminin azalmasının mevsimsel depresyona sebep olabileceği öne sürülmektedir.

Genetik Faktörler: Mevsimsel depresyonun genetik köklerinin olabileceği kişinin ebeveynlerinden birinde mevsimsel depresyonun olmasının kişinin de SAD yaşama oranının 7 de 1 kadar arttırdığını gösteren çalışmalar vardır.

Mevsimsel depresyonunun önüne geçebilmek için özellikle çalışma ortamlarında gerekli ışık ihtiyacının karşılanması, ortamın ısı ayarının kontrol altında tutulması, kişinin gün boyu güneş ışığıyla temasının maksimumda olabileceği aktivitelerde bulunması (sabah saatlerinde yapılacak yürüyüşler gibi), uyku saatlerinin mümkün olduğunca düzenli tutulması vb. Tüm bunlara rağmen semptomların devam etmesi ve/veya artması halinde ise bir uzmandan yardım alınması önerilir.

Amerikan Hastanesi
Psikoloji Bölümü Uzman Psikolog Aslı Akkan