Kurban kesildikten sonra etinin tartılıp ona göre ücretinin ödenmesinin yapıldığını görüyoruz.. Peki bu caiz midir?
Halis ECE, bilgicagi.net
Kilo ile kurbanlık satın alınabilir mi?
Başlıktaki soruyu daha ilmi bir üslupla şöyle de ifade edebiliriz: Kilo ile kurbanlık hayvan satın almak câiz midir?
İslâm hukuk ve fıkıh ıstılahında yumurta, karpuz ve benzeri maddelere, yani sayılarak satılan mallara adedî… Yağ, şeker gibi tartılarak satılan mallara ise veznî tabir edilir. (1)
Önceki dönemlerde sayılarak satılan bir mal, örfün-âdetin-uygulamanın değişmesiyle tartılarak da satılabilir. Meselâ karpuz adedîdir; ancak günümüzde, kilo ile de satılmaktadır.
Aynı şekilde hayvanların alım-satımında da, yakın zamana kadar adet ölçü alınarak esas alınırken, günümüzde kilo ile de satılmaya başlanmıştır. (2) Binaenaleyh caizdir.
***
Peki, kurbanlık hayvan kesilip, etinin miktarına göre bedeli ödeneceği kararlaştırılarak, alınan kurban caiz olur mu?
- Şer’î-dinî muamelelerde; alış-veriş yapılırken, henüz mevcut olmayan şeyin satılması bâtıldır, geçersizdir.
Meselâ bu cümleden olarak buğdaylar daha biçilmemişken, bunlardan elde edilecek olan samanın; hayvan kesilmemişken, kendisinden çıkacak olan etin satılması câiz değildir.
Binâenaleyh hayvan kesilip, etinin tartılmasından sonra bedelinin buna göre ödeneceği söylenerek, kesilen kurban câiz olmaz.
Çünkü bu alış-veriş, yukarıda da belirttiğimiz üzere bâtıldır. Henüz miktarı belli olmayan et satılmıştır. Alış veriş-bâtıl olmakla, alıcı için mülkiyet tahakkuk etmemiş/gerçekleşmemiş ve kesilen kurban da ona âit olmamış olur. (3)
DİPNOTLAR
(1) Bilmen, Ömer Nasuhi, Hukuk-ı İslamiye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kamûsu 6, 10.
(2) Molla Husrev, Düreru’l-Hükkâm, 1, 383, 645.
(3) Molla Husrev, a.g.e., 1, 326-27)
Günümüzde kilo mantığında satılan kurbanlar vardır. Kurban kesildikten sonra etinin tartılıp ona göre ücretinin ödenmesi şeklinde. Peki bu caiz midir?
Kurbanlık hayvan alırken fiyatını belirlemeden kestikten sonra etini tartıp ödemek, eğer muayyen bir hayvan üzerine pazarlık yapılıp satan kişi müşterinin kabzına (hayvanı alıp götürmesine) mani olmuyorsa satılan ve satın alınan şey et olmayıp hayvanın kendisidir. Sadece fiyatı bilinmiyor kesildikten sonra tartılıp öğrenilecek bir malı fiyatı belli olmadan satmak bey’i fasit olup satanın izni ve müşterinin kabzı (teslim alması) ile mülkiyet ifade eder. (Yani müşterinin malı olur) (55).
Eğer muayyen bir hayvan üzerine pazarlık yapılmazsa veya muayyen hayvan üzerine pazarlık yapılsa bile satıcı o hayvanı müşterinin alıp götürmesine izin vermezse o zaman satılan hayvan değil ettir. Et ise henüz mevcut değildir. Satış zamanında olmayan bir şeyi satmak (selem müstesna) caiz değil batıldır. Batıl alışveriş mülkiyet ifade etmez. Yani satın alanın mülkü olmaz. Binaen aleyh batıl alışveriş ile alınan hayvanı alan kişinin kendi namına kurban kesmesi caiz olmaz. Fasit alışveriş ise mülkiyet ifade ettiğinden fasit alışveriş ile alınan kurbanı kesmek caiz olur (56). Ancak tahrimen mekruh olup fesadı izale etmek her iki tarafa da vaciptir. Fesadı izale etmeden o hayvandan yemesi helal olmaz (57). Yani sevap elde etmeye uğraşırken günah işlenmiş olur.
55 Dürer C. 2 S. 169 (satır: sondan 3) Cevhere C.2 S.263
56 Fetavilhindiye C. 5 S. 302
57 Dürrülmuhtar, Reddilmuhtar C. 5 S. 89
incemeseleler.com / Güncel Meseleler
Teşekkürler.
Allah Razı olsun Tşk ler .