Sadakat islami Forum

Salep bazı yabani orkide türlerinin kök yumrularından (tubera salep) bir dizi işlemlerden sonra öğütülerek elde edilir.

Kahraman Maraş ve çevresi yabani orkideler bakımından ülkenin önemli bir yöresidir. Kahraman Maraş’ta yetişen başlıca yabani orkide türleri Orchis anatolica, O.mascula, O.spitzelii, O.tridentata, O.morio, O.palustris, Orphys holoserica, Dactylorhiza romana, D.osmanica, Himantoglossum affine, Anacamptis pyramidalis’dir.



Salebin elde edildiği orkide türlerinde, bir önceki yıla ait eski (ana, ebe yumru; o yılın bitkisinin toprak üstü sürgününü oluşturduğundan büyük buruşuk) diğeri genç (kardeş, hemşire yumru; o yılda meydana gelmiş, gelecek yılın bitkisini oluşturacak genç, küçük, dolgun) olmak üzere iki yumru bulunur. Bitki çiçekte iken yeni yumru toplanır; daha büyük sert, buruşuk kirli beyaz renkte olan eski yumru bırakılır.
 
Toplanan taze küçük kök yumrular, soğuk suyla yıkanarak temizlenir, süt, peyniraltı suyu veya ayranda, enzimatik faaliyetleri durdurmak, yumuşatmak ve dış kabuğunu gevşetmek için, 15 dk. haşlanır. İpe dizildikten sonra da tercihan gölgede 7-10 gün kurutulur.

Bu işlemler sırasında yumrular ağırlığının 9:10’unu kaybeder. Kaynatmadan kurutulan yumrular ile benzerliğinden dolayı bazen salep niyetine satılan it sarımsağı (Allium macleani), yeterli sertlikte olmadığından, mazı tohumu gibi kolay parçalanır. Kurutulmuş salep yumruları oval, bazen çatal (dallı, diş şeklinde), 1-4 cm uzunlukta, yarı saydam, kirli beyaz-sarı renkte, yüzeyleri pütürlü ve karmaşık hafif lezzetlidir.

Bu yumrular daha sonra birkaç kez düşük devirli değirmende, son yıllarda makinelerde, öğütüldükten sonra toz haline getirilir ve ince eleklerden geçirilerek kaba parçacıklarından ayrılır. Salep yumrularının ortalama 1000 tanesinden 1 kg toz salep elde edilir.



Yard. Doç. Dr. Kemal Kaan Tekinşen'in "Maraş Dondurması" yazısından alınmıştır.

Vitamin deposu salep her derde deva

Tamamıyla doğal olarak toplanan ve kilosu aktarlarda 120 YTL'ye satılan salep mide dostu olarak tanımlanırken, tarçınla tüketiminin ise üst solunum yolları ve bronşite iyi geldiği bildirildi.

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Menşure Özgüven, orkidenin salep elde edilebilen türlerinin Türkiye'de sadece bir kaç ilde yetiştiğini ve dağlardan doğal olarak toplandığını söyledi.

Salebin içecek olarak kullanılmasının yanı sıra bileşiminde bulunan nişasta ve diğer kıvam artırıcılar dolayısıyla dondurma yapımında da değerlendirildiğini belirten Özgüven, salebin normal metotlarla bahçelerde yetiştirilmesinin ise çok zor olduğunu söyledi.

Salebin, az bulunduğu için aktarlardaki fiyatının 120 YTL'ye kadar çıktığını anımsatan Özgüven, ''Salep sadece içimizi ısıtan, lezzetli bir içecek değil aynı zamanda çok sayıda yararı var. Yetişme dönemi olan bu aylarda bolca salep tüketilmeli'' dedi.

Salebin halk arasında yapışkan olarak bilinen müsilaj özelliğinin, sağlıkaçısından çok sayıda faydası olduğunu ifade eden Özgüven, şunları söyledi:

''Salebin müsilaj özelliği dokular üzerine yumuşatıcı etki yapar, bir nevi dokunun üzerine katman oluşturuyor, koruyor ve rahatlık veriyor. Özellikle mide rahatsızlıklarında etkili olan salep, hazmı kolaylaştırarak mideyi rahatlatıyor. Bunun yanı sıra tarçınla tüketiminde ise özellikle üst solunum yollarında etkili oluyor. Öksürük ve bronşiti tedavi ediyor.''

''BİLİNÇSİZ TOPLAMA, NESLİNİ BİTİRİYOR''

Salebin, yer orkidelerinin toprak altında bulunan yumrularından elde edildiğini belirten Özgüven, bilinçsiz toplamanın salep neslini tehlikeye soktuğunu söyledi.

Salep elde edilen orkidelerde bir kaç yumru bulunduğunu belirten Özgüven, ''Çok toplayınca, yumruları, yani üreme organları ortadan kalkıyor, nesli tüketiyor. Bir bitkinin altında 2 -3 tane yumru vardır, bunlardan biri alınırsa bitki önümüzdeki yıl da çoğalır ancak, hepsi alındığı takdirde o bitki bir daha ürün vermez'' dedi.

Toplanan yumruların yıkanıp, kurutulmasının ardından dövülerek toz haline getirildiğini ve salep elde edildiğini belirten Özgüven, 6-10 gram salebin ise bir kilo süte kıvam verebildiğini sözlerine ekledi.

AA

Şimdi sahlep zamanı

Bir orkide kökünden gelen bu harika lezzeti, kış akşamlarınızdan eksik etmeyin. Hem sağlığınızı koruyun hem de keyfinize keyif katın.
   
Köşe başlarında yer tutan sarı tombak ibrikler, tepelerinden buhar salmaya başladı. Kışın geldiğinin resmidir bu. Üzerine bol tarçın serperek, afiyetle içtiğimiz salep günleri başladı bile. Asırlardır tadından birşey kaybetmeden gelen, yeme-içme kültürümüzle özdeşleştirdiğimiz bir içecek salep. Aynı zamanda köklü bir nostalji hissi. Evde, vapurda, köşe başında... Her yerde farklı bir lezzet sunan, her an içimizi ısıtan bir içecek.

Salep, ülkemizde özellikle Kahramanmaraş, Kastamonu, Isparta, Muğla ve Manisa dağlarında yetişen yabani orkidelerden yapılıyor. Çiçeklenmeye başlayan orkidelerin küçük yumrularında elde edilen salep tozu, bu lezzetli içeceğin yanı sıra dondurmanın da ana maddesi.

Hazır saleplere dikkat

Salep son derece şiaflı bir içecek ama içtiğiniz gerçekten salepse... Kutularda satılan hazır saleplerde kıvam arttırıcı kimyasal maddeler, mısır nişastası (GDO'lu olabilir) ve aşırı miktarda şeker bulunuyor. Toz salep çok pahalı bir hammadde olduğundan üreticiler maalesef böyle bir hileye başvuruyorlar. Bunun için, hazır salep paketlerinde içindekiler kısmı dikkatle okunmalı ve nişasta, katkı maddesi varsa satın alınmamalı.

Bardaklarda satılan salep güvenilir mi?

Vapurda, kafelerde, pastanelerde satılan saleplerin de içinde ne olduğu aynı şekilde sorgulanmalı.

Evde salep hazırlamak çok kolay

1 kişilik sahlep yapmak için 1,5 su bardağı sütü küçük bir tencereye koyun. 1/2 çay kaşığı toz salep ve arzu ettiğiniz kadar şeker ilave edin. Tahta kaşıkla devamlı karıştırarak bir taşım kaynatın. Bir fincana dökün. Üzerine tarçın serperek sıcak sıcak servis yapın.

Toz salep aktarlarda bulunabiliyor. Gerçekten çok pahalı olduğu için onun da katkısız ve "hakiki" sahlep olup olmadığını sorun. Gerçek sahlebin az bir miktarı bile 1 bardak süte kıvam vermeye yeterlidir. Üstelik mis gibi kokar. Kendine özgü bir tadı vardır.

Nadide bir bitki

Anadolu topraklarının endemik bitkilerinden olan sahlebin kültür ortamına alınıp, tarımının yapılması çok zor. Çok büyük bir oranda doğadan toplanarak elde edilen sahlebin sürdürülebilirliği için toplayıcıların bilinçlendirilmesi, bitkinin köklerindeki tüm yumruların alınmayıp, en az birinin ve tüm yavru yumruların köklerinde bırakılması gerekiyor.

Sütün içine katılarak hazırlanan sahlebin içimi gayet latif, kokusu ise son derece hoş. Tarçın dökülerek içildiği zaman bronşit, boğaz ağrısı ve öksürüğe hızla iyi gelen sahlep, kuvvetli kıvam artırıcı özelliği ile de dondurma yapımında çok tercih ediliyor. İçerdiği müsilaj maddesi ile mide ve sindirim sorunlarında tedavi edici özelliğe sahip.

Salep, sadece güzel bir lezzet kaynağı değil, aynı zamanda harika bir sağlık deposu. Eski günlerden beri soğuk algınlığına, ses kısılmalarına ve çeşitli rahatsızlıklara karşı kullanılıyor. İşte salebin faydalarından bazıları:

1. Soğuktan korur, vücut direncini artırır.
2. Bağırsakları çalıştırır, hazmı kolaylaştırır.
3. Öksürük ve bronşite karşı faydalıdır.
4. Zihinsel gücü artırır.
5. Kalbi kuvvetlendirir.
6. Regli düzenler ve ağrılarını azaltır.
7. Gücü artırır.
8. Oldukça doyurucu içeriği sayesinde uzun süre tok tutar.

iyilikguzellik.com özel

Tuğra biz Almanyada marketlerden salep alıp içiyoruz , hatırlattıgın için Cocuklara söyleyelim bir daha içelim canımız cekti . Şimdi bir sorum olacak bu marketlerde satılan salep ler , senin burda bahsettiğin salepler kadar faydalımı , bir malumatın varmı Tşk ler .

Markette satılanlar evde yapılan kadar sağlıklı olmasa gerek.Bir toz halinde satılşan var o zaten yalancı salep :) diğeri de ısıtılıp içiliyor ama evde yapılan gibi olduğu söylenemez.

Aktarlarda toz salep satılıyor sanırım onu alarak yapmak lazım sütle.

Alıntı YapAktarlarda toz salep satılıyor sanırım

Hakiki salep satılıyor bazı aktarlarda